Tabel tot de Nederlandse Cladonia soorten

Tekst: André Aptroot 2002

Tabel B: Hulptabel voor Cladonia's met voornamelijk blaadjes

Noot: Alle soorten vanaf couplet 12 in tabel A kunnen zonder podetiën voorkomen; in tabel B staan alleen de vaak zonder podetiën gevonden soorten; alleen van de soorten die niet in tabel A staan is de ecologie en verspreiding aangegeven.

Aangegeven is de geaccepteerde naam, en de meest gebruikte synoniemen, en soms veel gemaakte fouten

1a            Blaadjes blauwgrijs, deels met een soort gedreven structuur, C+ blauwgroen. Zeldzaam, alleen in stuifzandmilieus in het binnenland....Cladonia strepsilis

1b            Blaadjes blauwgrijs of niet, nooit met gedreven structuur, C-...2

2a            Blaadjes deels langer dan 1 cm, veel langer dan breed en diep ingesneden, vaak in radiaire polletjes...3

2b            Blaadjes gewoonlijk korter dan 1 cm (bij twijfel eerst naar 3)...4

3a            Blaadjes met vele zwarte cilien, van onderen met een lichtgelige tint. Zeer algemeen in de duinen, in het binnenland vrij zeldzaam in stuifzanden en op rivierduintjes...Cladonia foliacea  (= C. alcicornis, inclusief C. convoluta)

3b            Blaadjes meestal zonder cilien, van onderen met paarsige of bruinige tint, met ronde oksels...Cladonia cervicornis s.s.

4a            Blaadjes van onderen met gele tot oranje plekken...5

4b            Blaadjes van onderen zonder geel of oranje...11

5a            Blaadjes helder tot donker grijs (zonder usninezuur)...6

5b            Blaadjes gelig grijs tot geelgroen (met usninezuur)...8

6a            Blaadjes rond, vaak groot, weinig ingesneden, met sorediën langs de rand en deels ook aan de onderkant...Cladonia digitata

6b            Blaadjes meer ingesneden en meestal niet soredieus...7

7a            Thallus bestaand uit losstaande, diep ingesneden blaadjes...Cladonia polydactyla

7b            Thallus bestaand uit een dicht matje van ondiep ingesneden blaadjes...Cladonia macilenta

8a            Blaadjes diep en meervoudig ingesneden, relatief klein, met veel sorediën...Cladonia incrassata

8b            Blaadjes minder ingesneden of minder soredieus...9

9a            Blaadjes in een compacte platte zode, zonder sorediën...Cladonia borealis

9b            Blaadjes min of meer rechtopstaand...10

10a          Blaadjes vrij vlak, onderkant zonder sorediën...Cladonia coccifera

10b          Blaadjes naar binnen omgebogen, onderkant met sorediën. Zeer zeldzaam in de duinen en in stuifzanden (Amsterdamse Waterleidingduinen, Gastelsche Heide)...Cladonia luteoalba

11a          Blaadjes K+ geel...12

11b          Blaadjes K-...14

12a          Blaadjes fijn, koraalachtig vertakt. Zeer zeldzaam (althans zelden met zekerheid gevonden, recent het meest op de Veluwe), op zure bosbomen en dood hout....Cladonia parasitica

12b          Blaadjes minder fijn ingesneden, ook de fijnste vertakkingen nog duidelijk plat...13

13a          Blaadjes rechtopstaand, bovenkant veel groener dan de onderkant...Cladonia cariosa

13b          Blaadjes meestal liggend, bovenkant grijs...Cladonia macilenta

14a          Blaadjes P-, UV+ wit, altijd deels afgebroken en deze fragmenten ondersteboven liggend...Cladonia callosa

14b          Blaadjes P+ geel of rood, UV-...15

15a          Blaadjes heldergrijs, P+ geel...Cladonia (cervicornis ssp.) pulvinata

15b          Blaadjes meest wat groener, P+ rood...16

16a          Blaadjes in platte, dichte, vaak wat radiaire polletjes...17

16b          Blaadjes in ongerichte, vaak losse matjes...20

17a          Blaadjes deels (in het midden van polletjes) samenvloeiend, typisch met wat rozige, berijpte randen...18

17b          Blaadjes nooit samenvloeiend, zonder rozige tinten...19

18a          Blaadjes vooral in het midden plat liggend, fors (vaak over 5 mm lang)...Cladonia pocillum

18b          Blaadjes rechtopstaand, minder dan 5 mm lang...Cladonia fimbriata

19a          Blaadjes meest rechtopstaand, rondig...Cladonia (cervicornis ssp.) verticillata

19b          Blaadjes meest liggend, langgerekter...Cladonia monomorpha

20a          Blaadjes UV+ wit, meestal deels grijs en deels bruin aangelopen...Cladonia glauca

20b          Blaadjes UV-...21

21a          Blaadjes wat gelig, vooral in vochtige toestand, uniform van kleur, onderkant helder wit....Cladonia ramulosa

21b          Blaadjes groenig tot grijs, meestal deels bruin aangelopen...22

22a          Blaadjes zeer diep meervoudig ingesneden, met de uiterste topjes deels onder een hoek staand, wat kapvormig. Vrij zeldzaam, maar plaatselijk algemeen op beschaduwde steilkantjes in het binnenland, ook op zure bosbomen....Cladonia caespiticia

22b          Blaadjes enkelvoudig ingesneden, zonder aparte topjes...23

23a          Blaadjes groenig grijs, diep ingesneden, deels over 5 mm lang...Cladonia coniocraea

23b          Blaadjes minder groen, wel bruinig aangelopen, altijd kleiner blijvend...Cladonia chlorophaea